دستیابی به دانش فنی پایش فساد ماهی با استفاده از نانو سنسور های حساس به pH

پژوهشگران موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی به دانش فنی پایش فساد ماهی با استفاده از نانو سنسور های حساس به pH دست یافتند.

به گزارش روابط عمومی موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، «دکتر بهاره عمادزاده» مجری این طرح پژوهشی در این باره گفت: در سال 2014 کمک هزینه پژوهشی 10 هزار دلاری از سوی ISESCO برای اجرای این طرح پژوهشی بین رشته ای اعطا شد و در نهایت، با اتمام موفقیت آمیز این پژوهش در سال گذشته، نتایج حاصله به تأیید این سازمان بین المللی رسید.

وی ادامه داد: ISESCO یا سازمان اسلامی، آموزشی، علمی و فرهنگی، یک سازمان وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی است که با اعطای کمک هزینه های پژوهشی به تقویت و ترویج تحقیقات علمی در کشورهای عضو سازمان همکاری های اسلامی می پردازد.

عمادزاده افزود: در این پروژه تحقیقاتی، نانوحسگرهای تولید شده به روش الکتروریسی طوری در بسته بندی ماهی جاسازی می شوند که نسبت به وجود آمين های تولید شده در اثر فساد ماهی حساس بوده و در اثر واكنش با آنها رنگ برچسب تعبیه شده بر روی بسته بندی تغییر می کند.

مجری این طرح پژوهشی ادامه داد: معمولاً در هنگام شروع فساد ماهی گازهاي آمينه منتشر مي شوند که این گازها سبب افزایش pH ماهی و محیط بسته بندی شده و هر چه غلظت آمين بيشتر شود، تغيير رنگ واضح تر خواهد بود؛ بدین ترتیب با استفاده از این نانو حسگرهای حساس به pH می توان مراحل تازگی، هشدار جهت مصرف در زمان محدود و همچنین فساد کامل را تشخیص داد.

وی با اشاره به اهداف اجرای طرح پژوهشی پایش فساد ماهی با استفاده از نانوسنسورهای حساس به pH افزود: كيفيت مواد غذايي به لحاظ فساد پذيري در چرخه بسته بندي و توزيع بسيار تغيير پذير بوده و اغلب با افت همراه است و در نتیجه پايش كيفيت با استفاده از این سنسورها در مراحل بسته بندي، حمل و نقل، انبارداري و توزيع امري ضروري است كه مي تواند اطلاعات كافي و مهمي را براي تعيين بهتر كيفيت محصول و كنترل تا زنجيره توزيع براي همه از جمله مصرف كننده فراهم کند. 

عضو هیأت علمی گروه نانو فناوری مواد غذایی اضافه کرد: بدلیل اهمیت موضوع، بررسی های مختلفی در خصوص طراحی شناساگرهای فساد در دنیا صورت گرفته و مزیت این دستاورد پژوهشی نسبت به نمونه های مشابه استفاده از نانوالیافی است که موجب افزایش سرعت پاسخ دهی در سنسور شده و کارایی آن را برای پایش فساد ماهی افزایش می دهد. به همین دلیل در اجرای پژوهش مذکور از همکاری «دکتر بهروز قرآنی» عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی و متخصص حوزه نانوالیاف بهره برده شده است.

مجری این طرح پژوهشی خاطرنشان کرد: نانوحسگر طراحی شده به خوبی توانسته کیفیت ماهی را از طریق تغییر رنگ نشان دهد.

عمادزاده با اشاره به اینکه محصولات دریایی بخش مهمی از صادرات کشور را به خود اختصاص می دهند گفت: استفاده از بسته بندی مناسب و همچنین بکارگیری شناساگرهای مناسبی که بتوانند در خصوص کیفیت محصول اطلاعات لازم را در اختیار مصرف کننده قرار دهند می تواند موجب توسعه صادرات این محصولات شود.

مجری این طرح پژوهشی ادامه داد: متأسفانه صنایع بسته بندی در ایران از پیشرفت های این صنعت در جهان بهره ای نبرده است و تولید این نوع شناساگرها می تواند موجب پیشرفت صنایع بسته بندی در ایران گردد. 

وی در پایان اظهار داشت: برای تجاری سازی دستاورد حاصل از این پژوهش لازم است ابتدا تحقیقات انجام شده از مقیاس آزمایشگاهی به سطح پایلوت منتقل شود و پس از آن، با تطبیق شرایط تولید می توان در خصوص تولید صنعتی آن اقدام نمود.